Module Relay - Cách sử dụng rơ le và những ứng dụng hay của nó

Giới thiệu

Rơ-le là một loại linh kiện điện tử thụ động rất hay gặp trong các ứng dụng thực tế. Khi bạn gặp các vấn đề liên quan đến công suất và cần sự ổn định cao, ngoài ra có thể dễ dàng bảo trì, thì rơ-le chính là cái bạn cần tìm. Vì vậy, hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về relay và các ứng dụng của nó trong cuộc sống!

Relay (rơ-le) là gì ?

Từ rơ-le là từ vay mượn từ tiếng nước ngoài (cụ thể là tiếng Pháp) nên trong từ đó không bao hàm ý nghĩa gì nhiều. Vì vậy, ta sẽ không phân tích rơ-le là gì thông qua tên gọi của nó. Vì vậy, tớ sẽ sử dụng những linh kiện điện tử khác mà chắc chắn bạn đã biết rồi để diễn giải!

Rơ-le là một công tắc (khóa K). Nhưng khác với công tắc ở một chỗ cơ bản, rơ-le được kích hoạt bằng điện thay vì dùng tay người. Chính vì lẽ đó, rơ-le được dùng làm công tắc điện tử! Vì rơ-le là một công tắc nên nó có 2 trạng thái: đóngmở. "Khi nào nó đóng? Khi nào nó mở? và làm sao thay đổi được trạng thái của nó?,..." đó chính là những câu hỏi mà chúng ta cần tìm kiếm câu trả lời trong bài viết này.

Một module relay kiểu mẫu

Trong phạm vi bài viết mình sẽ không đề cập nhiều đến các kiến thức hàm lâm để tránh gây hoang mang cho các bạn. Nhưng các thông số của module relay mình sẽ nói một cách cụ thể để các bạn đọc xong là có thể ứng dụng được ngay. Nếu cần tìm hiểu thêm về relay thì các bạn có thể tìm kiếm trên google.

Các loại rơ-le và cách xác định trạng thái của nó

Trên thị trường chúng ta có 2 loại module rơ-le: module rơ-le đóng ở mức thấp (nối cực âm vào chân tín hiệu rơ-le sẽ đóng), module rơ-le đóng ở mức cao (nối cực dương vào chân tín hiệu rơ-le sẽ đóng). Nếu sơ sánh giữa 2 module rơ-le có cùng thông số kỹ thuật thì hầu hết mọi kinh kiện của nó đều giống nhau, chỉ khác nhau ở chỗ cái transistor của mỗi module. Chính vì cái transistor này nên mới sinh ra 2 loại module rơ-le này đấy (có 2 loại transistor là NPN - kích ở mức cao, và PNP - kích ở mức thấp).

Làm sao để nhận biết được module rơ-le nào thuộc loại nào? Thực sự thì mình nghĩ có 3 cách thôi, nếu có những cách khác hay hơn thì bạn hãy chia sẻ cho mọi người ở phần bình luận nhé:

  1. Hỏi người bán và sau khi mua về chúng ta đặt ngăn nắp, loại nào ra loại đấy.
  2. Kiểm tra module rơle bằng cách thử cấp nguồn vào các chân điều khiển (các chân điều khiển là gì và kiểm tra như thế nào, mình sẽ diễn giải ở dưới)
  3. Tìm trên google thử tên của loại transistor mà module rơ-le đó dùng, nếu là loại NPN là module rơ-le kích ở mức cao, và nếu là PNP thì module rơ-le ấy là loại kích ở mức thấp.

Module relay kích ở mức cao

Module relay kích ở mức thấp

Thông số của một module relay

Một module rơ-le được tạo nên bởi 2 linh kiện thụ động cơ bản là rơ-le và transistor, nên module rơ-le có những thông số của chúng. Nói như thế thật phức tạp, nên mình có cách khác và sẽ liệt kê ngay cho bạn ở dưới đây.

  • Hiệu điện thế kích tối ưu

    • Cái này bạn phải hỏi người bán và người bán sẽ đáp ứng đúng loại phù hợp với bạn. Ngoài ra bạn có thể xem ảnh dưới (mục số 5)
    • Chẳng hạn, bạn cần một module relay sẽ làm nhiệm vụ bật tắt một bóng đèn (220V) khi trời tối từ cảm biến ánh sáng hoạt động ở mức 5-12V thì bạn bảo họ bán loại module relay 5V (5 volt) hoặc module relay 12V (12 volt) kích ở mức cao (bạn xem bài viết cảm biến ánh sáng để xem cách hoạt động của cảm biến và suy ra tại sao lại dùng module relay kích ở mức cao).
  • Các mức hiệu điện thế tối đa và cường độ dòng điện tối đa của đồ dùng điện khi nối vào module rơ-le
    • Cái này bạn xem phía trên relay thôi. Bạn xem ví dụ về hình ảnh ở dưới nhé

  1. 10A - 250VAC: Cường độ dòng điện tối đa qua các tiếp điểm của rơ-le với hiệu điện thế <= 250V (AC) là 10A.
  2. 10A - 30VDC: Cường độ dòng điện tối đa qua các tiếp điểm của rơ-le với hiệu điện thế <= 30V (DC) là 10A.
  3. 10A - 125VAC: Cường độ dòng điện tối đa qua các tiếp điểm của rơ-le với hiệu điện thế <= 125V (AC) là 10A.
  4. 10A - 28VDC: Cường độ dòng điện tối đa qua các tiếp điểm của rơ-le với hiệu điện thế <= 28V (DC) là 10A.
  5. SRD-05VDC-SL-C: Hiện điện thế kích tối ưu là 5V.

Cách sử dụng Rơle

Vì sao đến bây giờ mình mới nói đến cách sử dụng rơ-le? Bởi vì mình muốn các bạn nắm các thông số cơ bản trước nhằm tránh các trường hợp xấu có thể xảy ra...

Rơ-le bình thường gồm có 6 chân. Trong đó có 3 chân để kích, 3 chân còn lại nối với đồ dùng điện công suất cao.

  1. 3 chân dùng để kích

    • +: cấp hiệu điện thế kích tối ưu vào chân này.
    • - : nối với cực âm
    • S: chân tín hiệu, tùy vào loại module rơ-le mà nó sẽ làm nhiệm vụ kích rơ-le
      • Nếu bạn đang dùng module rơ-le kích ở mức cao và chân S bạn cấp điện thế dương vào thì module rơ-le của bạn sẽ được kích, ngược lại thì không.
      • Tương tự với module rơ-le kích ở mức thấp.
  2. 3 chân còn lại nối với đồ dùng điện công suất cao:
    • COM: chân nối với 1 chân bất kỳ của đồ dùng điện, nhưng mình khuyên bạn nên mắc vào đây chân lửa (nóng) nếu dùng hiệu điện thế xoay chiều và cực dương nếu là hiệu điện một chiều.
    • ON hoặc NO: chân này bạn sẽ nối với chân lửa (nóng) nếu dùng điện xoay chiều và cực dương của nguồn nếu dòng điện một chiều.
    • OFF hoặc NC: chân này bạn sẽ nối chân lạnh (trung hòa) nếu dùng điện xoay chiều và cực âm của nguồn nếu dùng điện một chiều.

Hehe, bây giờ, bạn hãy xây dựng làm ví dụ sau:

Phần cứng

Lắp mạch

Kích vào để xem hình ảnh lớn

Khi bạn nhấn vào button thì quạt sẽ chạy rất nhanh! Thả ra quạt sẽ tắt. Bạn hãy xem video sau để rỡ hơn.

Lời kết

Bây giờ bạn đã biết sự dụng relay rồi đấy, hãy chế ngay cho mình một mạch điều khiển đèn tự động bật khi trời tối hoặc là một hệ thống kéo đồ vào khi trời mưa với mạch cảm biến mưa,... Hãy sáng tạo nào!

Nếu bạn muốn sử dụng điện thoại của mình cho việc điều khiển các thiết bị điện thông qua module relay thì không thể bỏ qua bài viết Điều khiển Arduino thông qua Bluetooth bằng điện thoại Android

lên
61 thành viên đã đánh giá bài viết này hữu ích.
Chuyên mục: 
Hướng dẫn sử dụng các loại module

Nếu bạn đang muốn thực hiện hóa ý tưởng của mình mà không biết dùng loại module nào? Hãy tham khảo các module trong danh sách sau

Các dự án được truyền cảm hứng

Làm xe điều khiển từ xa qua Wifi, điều khiển bằng app Android và PC(Java)

Ước mơ từ nhỏ của mình là làm được một con xe điều khiển (mà phải điều khiển bằng điện thoại cơ mới thích,hehe), nhưng nó vẫn chỉ là ước mơ thôi vì mình không học điện tử mình sợ không làm được, cho đến khi biết tới Arduino thì mình thấy mọi chuyện cứ đơn giản dần. Và sau khi đọc các bài viết chia sẻ của cộng đồng Arduino.vn mình đã có được một con xe điều khiển (chỉ có chức năng đi, quẹo trái, phải, bật tắt đèn). Về phần cứng của xe thì không có gì nhiều để nói cả nhưng mình muốn chia sẻ cho các bạn Source code app điều khiển trên Android mà mình tự viết, các bạn có thể sửa để điều khiển qua Bluetooth hoặc bổ sung thêm tính năng cho nó

lên
22 thành viên đã đánh giá bài viết này hữu ích.
Các bài viết cùng tác giả

Bài 11: Xác định trạng thái của một nút nhấn (button) - INPUT_PULLUP

Tại bài viết Bài 3: Xác định trạng thái của một nút nhấn (button), bạn đã biết được cách để đọc tín hiệu từ một button bằng cách thiết đặt chân digital là INPUT. Hôm nay, ta cũng đào xới vấn đề đọc trạng thái của một nút nhấn, nhưng đi theo một hướng khác (không dùng điện trở như trong Bài 3). Cách làm này đơn giản hơn và thực tế thường được ứng dụng.

lên
17 thành viên đã đánh giá bài viết này hữu ích.

Tạo một quy trình công nghiệp với các bước bằng Arduino - Phần 2: công việc có điều kiện

Ở bài viết trước, mình đã đề cập đến vấn đề là "Làm thế nào để xây dựng một quy trình công nghiệp trên Arduino.VN". Ở bài viết đó, mình đã đề cập đến vấn đề quy trình có điều kiện, và với sự hưởng ứng từ Cộng đồng qua vấn đề làm một máy công nghiệp dùng để sản xuất sản xuất thành phẩm, mình muốn đóng góp một cái gì đó để dự án này hoàn thiện, đó cũng làm một cách để rèn luyện khả năng xử lý vấn đề thông qua mô tả mà không trực tiếp "chạy" máy devil​!

lên
8 thành viên đã đánh giá bài viết này hữu ích.